Nasza historia
Wszystko rozpoczęło się 31 grudnia 1921 roku...
Tego dnia klasztor Karmelitanek Bosych przy ulicy Kopernika w Krakowie stał się świadkiem narodzin nowego Zgromadzenia – Karmelitanek Dzieciątka Jezus. Były to narodziny niejako w blasku Bożego Narodzenia, w siódmym dniu oktawy tej uroczystości. Jak Dzieciątko Jezus w betlejemskim żłobie, rodzące się Zgromadzenie nie miało niemal nic poza ogromną miłością do Boga i ludzi. Tak o tych początkach pisał później jego Założyciel, Sługa Boży o. Anzelm Gądek OCD: „Przy żłóbku Pana Jezusa zostało założone Wasze Zgromadzenie, Jego miłością i ubóstwem nacechowane. Dzieliłyście losy Dzieciątka…”.
Aby jednak w pełni zrozumieć dzieje narodzin Karmelu Dzieciątka Jezus, należy cofnąć się jeszcze nieco w czasie. U początków Zgromadzenia stało spotkanie dwóch wielkodusznych serc, przepełnionych pragnieniem oddania się Bogu: serce o. Anzelma Gądka, karmelity bosego, który od powrotu z Rzymu w 1909 roku nosił w sobie pragnienie założenia w Polsce kontemplacyjno‑czynnego zgromadzenia zakonnego opartego na regule karmelitańskiej, oraz serce Janiny Kierocińskiej – późniejszej Matki Teresy od św. Józefa – która od dzieciństwa pielęgnowała w sobie powołanie zakonne, zrealizowane dopiero w 36. roku życia.
W mroźny, sylwestrowy dzień 1921 roku dwie świeżo obłóczone siostry – wśród nich Matka Teresa od św. Józefa, pierwsza przełożona – oraz cztery postulantki, wraz z o. Anzelmem, udały się do Sosnowca, aby podjąć posługę w Chrześcijańskim Towarzystwie Dobroczynności ks. kan. Franciszka Raczyńskiego. Już następnego dnia Założyciel przyjął do nowego Zgromadzenia dziewięć kandydatek i piętnastoosobowa wspólnota rozpoczęła pracę w licznych dziełach Towarzystwa.
Wkrótce jednak młode Zgromadzenie stanęło wobec poważnego wyzwania: czy ograniczyć się jedynie do intensywnej posługi czynnej, symbolizowanej przez ewangeliczną Martę, czy też ocalić przestrzeń modlitwy i kontemplacji, właściwą postawie Marii trwającej u stóp Mistrza. Wybrano tę drugą drogę. Ceną tej decyzji była utrata pierwszego miejsca zamieszkania w barakach Towarzystwa Dobroczynności przy kościele kolejowym oraz kilkuletnia tułaczka. Był to jednak czas dojrzewania i formowania tożsamości karmelitańskiej i zakonnej, kształtowanej w trudzie i doświadczeniach.
Sosnowiec pozostał dla młodego Zgromadzenia ziemią trudną, lecz wybraną. Matka Teresa od św. Józefa mówiła wówczas: „Całe zadowolenie mam w swej pracy właśnie w Sosnowcu, ponieważ tutaj napotykam moc trudności, których pokonywanie daje mi najwięcej zadowolenia i radości”. Z odwagą wzywała siostry: „Czynu, moje dzieci! Czynu mi dajcie, a uwierzę, że kochacie Boga”.
Pomimo licznych propozycji opuszczenia miasta, siostry pozostały w Sosnowcu, solidaryzując się z jego potrzebującymi mieszkańcami. Po latach tułaczki znalazły wreszcie dom przy ul. Wiejskiej 25 (obecnie ul. Matki Teresy Kierocińskiej), który 14 września 1925 roku stał się Domem Macierzystym Zgromadzenia. „Trud i radość w służbie miłości” – tymi słowami można scharakteryzować rozwój i działalność młodego Zgromadzenia. Skromne warunki materialne i niesprzyjające okoliczności zewnętrzne nie zahamowały rozwoju, a wręcz stały się jego zarzewiem.
Ojciec Anzelm, przebywający w Rzymie z polecenia władz Zakonu, czuwał nad siostrami z oddali, pisząc: „Zawsze jestem przy Waszych pracach, krzyżach i trudnościach. Nie ma modlitwy ani Mszy Świętej, abyście nie były wspomniane”. Był przekonany, że bez tych doświadczeń wszystko mogłoby się rozpaść. W Rzymie opracował Konstytucje Zgromadzenia, zatwierdzone w 1933 roku przez bpa Teodora Kubinę, co uregulowało status prawny wspólnoty. W 1935 roku Zgromadzenie zostało zatwierdzone na prawie diecezjalnym, a 30 marca 1936 roku agregowane do Zakonu Karmelitów Bosych. Na prawie papieskim Zgromadzenie znalazło się w maju 1954 roku.
Obecność Ojca Anzelma w Wiecznym Mieście umożliwiła mu bycie bezpośrednim świadkiem „huraganu chwały” Teresy od Dzieciątka Jezus, która po swojej kanonizacji w 1925 roku zostaje główną Patronką Karmelu Dzieciątka Jezus. Życzeniem ojca Anzelma jest, by siostry naśladowały św. Teresę w miłości do Dzieciątka Jezus, idąc jej małą drogą dziecięctwa duchowego; „Jej hasło jest jakby godłem Waszego Zgromadzenia: niebem Waszym ma być czynić dobrze na ziemi”.
Okres międzywojenny, okupacja hitlerowska oraz lata komunizmu stały się bolesnym, ale prawdziwym sprawdzianem wierności ideałom. W tych doświadczeniach potwierdziły się słowa Matki Teresy, że „naszymi czynami ujawniamy potęgę naszej miłości” oraz intuicja Ojca Założyciela, iż Zgromadzenie zostało zrodzone „pod znakiem krzyża”.
W tym duchu siostry podejmowały różnorodne dzieła: prowadziły kuchnie dla ubogich, ochronki dla dzieci, pracownie haftu i szycia, szkołę, przedszkole, angażowały się w tajne nauczanie, pomagały członkom Armii Krajowej ukrywającym się w czasie wojny, ratowały osoby narodowości żydowskiej, ukrywały dziewczęta zagrożone wywózką do III Rzeszy, prowadziły sierociniec przekształcony po wojnie w Dom Dziecka, wysyłały paczki do Oświęcimia. Szczególnie heroiczną kartę zapisały w czasie II wojny światowej, idąc za przykładem Matki Teresy, ratując z narażeniem życia dzieci i osoby dorosłe pochodzenia żydowskiego. Jak zeznał o Naszej Matce świadek tamtych dni: „Ona nie była nigdy obok drugiego człowieka, ale z nim…” Pokłosiem tamtej troski o każde życie jest opieka nad Oknem Życia, umieszczonym przy klasztorze jako dzieło Caritas Diecezji Sosnowieckiej.
Zgromadzenie, już za życia Matki Teresy, zaczęło przekraczać granice Zagłębia, by dziś posługiwać w różnych regionach Polski, wielu krajach Europy oraz na kontynencie afrykańskim. Obecnie Zgromadzenie liczy około 400 sióstr, wśród których znaczną część stanowią siostry pochodzące z Afryki. Administracyjnie dzieli się na trzy prowincje i podejmuje różnorodne formy posługi, pragnąc „czynić dobrze na ziemi”. W 2021 roku Karmel Dzieciątka Jezus obchodził jubileusz 100-lecia, dziękując Bogu za całe dotychczasowe dzieje. Ziarna wiary, nadziei i miłości, zasiane w cierpieniu przez Założycieli i kolejne pokolenia sióstr, wciąż wydają owoc w Kościele i w świecie. Historia Karmelu Dzieciątka Jezus pozostaje świadectwem tego, że z ubóstwa, krzyża i cichej wierności może rodzić się dzieło zdolne przekraczać granice czasu, narodów i kultur.
W czerwcu 2025 roku, w 140. rocznicę urodzin czcigodnej Matki Teresy Kierocińskiej, po raz pierwszy wręczono Zgromadzeniu medal Jej imienia: CARITAS IN MINISTRARE. Wydarzenie to stało się wymownym potwierdzeniem żywotności dziedzictwa Matki Teresy Kierocińskiej. Medal, przyznawany za szczególne zasługi na polu działalności dobroczynnej, społecznej, naukowej oraz w dziele dialogu człowieka z Bogiem, przypomina o nieprzemijającej wartości chrześcijańskiej służby, troski o życie i wrażliwości na drugiego człowieka.
Kilka słów o naszych Czcigodnych Założycielach:
Sługa Boży o. Anzelm od św. Andrzeja Corsini OCD (Maciej Gądek) urodził się 24 lutego 1884 roku w Marszowicach, w diecezji krakowskiej. W 1901 roku w Czernej przyjął habit karmelitański. W nowicjacie, zachwycony odkryciem, że jest synem Maryi, poświęcił się Jej całkowicie. Studia teologiczne odbył w Rzymie i tam 25 lipca 1907 roku został wyświęcony na kapłana.
W 1920 roku został mianowany pierwszym prowincjałem wskrzeszonej Polskiej Prowincji Karmelitów Bosych. Starał się o odzyskanie skasowanych klasztorów oraz gorliwie troszczył się o głębokie życie duchowe poszczególnych wspólnot karmelitańskich. W 1921 roku przy współudziale Janiny Kierocińskiej (Teresy od św. Józefa) założył Zgromadzenie Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus.
Zmarł w opinii świętości w Łodzi dnia 15 października 1969 roku. Proces beatyfikacyjny rozpoczął się 2 lutego 2002 roku.
M. Teresa od św. Józefa (Janina Kierocińska) urodziła się 14 czerwca 1885 roku w Wieluniu jako siódme dziecko państwa Kierocińskich. Gorąco pragnęła podjąć życie zakonne, lecz sprzeciwiał się temu jej ojciec. W roku 1903, wbrew jego woli, opuściła dom i udała się do klasztoru sióstr szarytek w Warszawie. Musiała jednak powrócić na wyraźne żądanie ojca.
W 1909 roku spotkała ojca Anzelma Gądka, karmelitę bosego, który stał się jej duchowym kierownikiem i wprowadził w świat duchowości karmelitańskiej. Pod jego wpływem wstąpiła do świeckiego Karmelu w Krakowie, a w 1921 roku zgodziła się stanąć na czele nowego Zgromadzenia Karmelitanek Dzieciątka Jezus, którym kierowała jako współzałożycielka przez 25 lat.
Zmarła w opinii świętości 12 lipca 1946 w Sosnowcu. Została pochowana na cmentarzu przy Alei Mireckiego. Jej doczesne szczątki spoczywają w kościele p.w. Najświętszego Oblicza Pana Jezusa przy Domu Macierzystym w Sosnowcu. Proces beatyfikacyjny Matki Teresy przeprowadzono w latach 1983-1988. Dnia 3 maja 2013 w Watykanie promulgowano dekret o heroiczności cnót. Odtąd przysługuje jej tytuł Czcigodnej Służebnicy Bożej.